![](http://ijlk.ir/resource/paper/files/images/26/1/thumbnail_a48c3c35ce3b92f11f42f71ee6a64014.jpg)
امـواج فراصـوت، سیسـتمی نویـن در صنایـع غذایـی اسـت کـه به منظور فـرآوری، نگهـداری و اسـتخراج موادغذایـی و همچنیـن افزایـش کیفیـت و اطمینـان از ایمـن بـودن مـواد غذایـی بـه کار مـی رود و عاملـی محرک درتوسـعه صنعـت مـواد غذایـی اسـت. عملکردهـای مختلـف امـواج فراصـوت در رابطـه با مـواد غذایی از حـدود 50 سـال قبـل شـروع شـده و در حـال حاضـر کاربـرد زیـادی در کنتـرل فـرآوری مـواد غذایی پیـدا کرده اسـت .تفـاوت بیـن صـوت و فراصـوت در فرکانـس امواج اسـت. امـواج صـوت در فرکانس شـنوایی انسـان (از 16 هرتز تا20کیلوهرتـز) بـوده در حالـی کـه فراصوت فرکانسـی بالاتر از حد شـنوایی انسـان و پایین تر از فرکانـس مایکرویوو (از 20 هرتـز تـا 10 مگاهرتـز) دارد. از کاربردهـای موثـر امـواج فراصوت در فـرآوری مواد غذایی می تـوان به بهبود انتقـال جـرم، نگهـداری مـواد غذایـی، مقاومت در برابـر تیمارهای حرارتـی، تغییر و اصلاح در سـاختار بافت ماده غذایـی و تجزیـه و آزمـون مـواد غذایـی اشـاره کـرد . خطـرات میکروبیولوژیکی شـامل باکتریهـا، ویروسها و مخمـر، شـایع ترین علـل فسـاد مـواد غذایـی و مسـمومیت غذایـی اسـت. تیمار حرارتـی نظیـر پاستوریزاسـیون با دمـای بـالا به طـور گسـترده در غیرفعـال کردن باکتری، روشـی سـنتی اسـت. در مقابـل، امواج فراصـوت موجب تشـدید استریلیزاسـیون در مـواد غذایـی می شـود کـه ایـن امـر، کاهـش آسـیب در طی اعمـال حـرارت را در پی خواهـد داشـت. از مزیت هـای امـواج فراصـوت در مقابـل استریلیزاسـیون حرارتـی میتـوان بـه کاهـش از دسـت رفتـن طعـم، ایجـاد یکنواختـی و ذخیـره انـرژی در حـد مطلـوب اشـاره نمـود .
بـا پیشـرفت فناوری هـای نویـن غیرحرارتـی بـرای غیرفعال سـازی میکروارگانیسـم هـا نظیر؛ امـواج فراصوت با قـدرت بالا، میـدان الکتریکی متنـاوب و فشـار هیدرواسـتاتیک بـالا، تحـول بزرگـی در زمینـه نگهداری مـواد غذایی ایجـاد کرد. امـواج فراصوت را میتـوان براسـاس محـدوده فرکانـس و کاربـرد در فـرآوری، تجزیه و تحلیـل و کنترل کیفیت مـواد غذایی به دودسـته امـواج فراصـوت بـا فرکانـس پایین (انـرژی کم) و امـواج فراصوت بـا فرکانس بـالا (انرژی زیـاد) طبقه بندی نمـود. امـواج فراصـوت بـا انرژی پایین (شـدت کم، توان پاییـن)، دارای فرکانسـی بیش از 100 کیلوهرتز و شـدت2cm/W 1 اسـت. این دسـته از امـواج نمی توانند موجب تغییـر در ویژگی های شـیمیایی و فیزیکی انـرژی کمتـر ازمحیـط واسـطه شـوند؛ بنابرایـن، بـرای آنالیزهـای غیرتخریبـی بـه کار میرونـد.